مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)

268

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)

كرده در ميان به « 1 » : دو درم ؛ كوفته « 2 » و بيخته ، به آب كرفس بسريشند « 3 » و حب سازند ؛ شربتى دو درم « 4 » . و اللّه اعلم « 5 » . باب پنجم : در سفوفات « 6 » سفوف اناردانه ؛ اسهال صفراوى را « 7 » ببندد و تشنگى بنشاند : اناردانهء ترش بريان‌كرده : پانزده « 8 » درم / زيرهء كرمانى در سركه خوسانيدهء « 9 » بريان‌كرده ، خرنوب بىدانه ، سماق دانه ، مورد « 10 » ، پست كنار ، بلوط ، گشنيز بريان « 11 » ، قسط « 12 » : از هريكى پنج درم ؛ كوفته و بيخته ، با يكديگر بياميزند . سفوف سرطان كه نفث خون را سود دارد « 13 » : سرطان جويبارى : ده « 14 » درم / صمغ عربى ، گل قبرسى « 15 » ، خشخاش سپيد « 16 » و سياه : از هريكى پنج درم / كثيرا : سه درم ؛ كوفته و بيخته « 17 » ، بياميزند و دو درم از آن بر « 18 » شير خر « 19 » بدهند . سفوف مقلياثا « 20 » كه اسهال خون و صفرا بازدارد « 21 » : هليله كابلى « 22 » ، بلوط « 23 » ، گلنار ، قسط : از هريك « 24 » ده درم / اناردانهء ترش « 25 » : بيست درم / مازو : سه درم ؛ هليله و بلوط و مازو در روغن بريان كنند ؛ كوفته و بيخته ، با يكديگر بياميزند .

--> ( 1 ) . م : + كوفته . ( 2 ) . م : - كوفته . ( 3 ) . م : بسرشند . ( 4 ) . م : + و نيم . ( 5 ) . م : - و اللّه اعلم . ( 6 ) . سفوف : به فتح اول ، داروى كوفتهء بيختهء معجون ناكرده ، داروى آس‌كرده كه به كف خورند . ( لغتنامه ) ؛ م : + از هرگونه . ( 7 ) . م : - را . ( 8 ) . م : يازده . ( 9 ) . م : جوشانيده . ( 10 ) . م : مور . ( 11 ) . م : + كرده . ( 12 ) . م : قرط . ( 13 ) . م : سودمند است . ( 14 ) . م : دو . ( 15 ) . م : سودمند است . ( 16 ) . م : دو . ( 17 ) . م : + با يكديگر . ( 18 ) . م : + سر . ( 19 ) . م : + كنند و . ( 20 ) . ل : مقلياط ؛ مقلياثا : به فتح اول و كسر ثالث ، نام سريانى حبوب برشته است كه از « قلى » به معنى برشته گرفته شده . ( حاشيه برهان قاطع ) ؛ به نظر مىرسد در اينجا به معنى سفوف برشته است . ( 21 ) . م : + سه درم . ( 22 ) . م : و . ( 23 ) . م : + و مازو و زرد روغن . ( 24 ) . م : يكى . ( 25 ) . م : - و ترش .